Salınımlar ve Dalgalar Laboratuvarı — Sanal Deney Tezgâhı

Trakya Üniversitesi Salınımlar ve Dalgalar Laboratuvarı föyündeki deneylerin sayısal ikizi. Parametreleri değiştirin, föyün istediği ölçümü yapın, kuramsal değerle karşılaştırın.

FİZ271 · Fizik Bölümü · Edirne · sürüm 28.09.2026-a

Düzenek

Kızak kütlesi M

Yay sabiti k (her yay)

Sönüm b

Başlangıç genliği a₀

Sürücü motor

Motor

Ölçüm

Rezonans genişliği ölçütü

Düzenek · hava rayı, iki yay, sürücü motor kızak

Adım 1–3 · Serbest sönümlü salınım x(t)zarf a₀e^−t/τ

Adım 3 · Yarı-logaritmik grafik · eğim = −1/τ ln a_ndoğru uydurma

Adım 4–5 · Rezonans eğrisi genlikgenişlik ölçütü

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Deney 1

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Düzenek

Kızak kütlesi M

Dış yaylar k

Orta yay k′

Sönüm b

Sürücü motor

Motor

Başlangıç koşulu

Hava rayı üzerinde iki kızak kızak akızak b

Uzanım–zaman · zarflar alışveriş periyodunu verir x_ax_b

Enerji alışverişi · E_a/E_top ve E_b/E_top kızak akızak b

Toplam enerji sönümle azalır; burada gösterilen pay, iki kızak arasındaki bölüşümdür. Alışveriş periyodu bir kızağın payının iki kez tepe yapması arasındaki süredir.

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Deney 2

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Dalga leğeni

Üreteç frekansı f

Su yüksekliği h

Yüzey gerilimi σ

Engel ayarları

Engel açısı α

Yarık genişliği a

Yarık aralığı d

Ayna eğrilik yarıçapı R

Ayna yarı açıklığı

Engel konumu (kaynaktan)

Sığ plaka

Plaka üstünde derinlik h₂

Plaka kalınlığı (ışın yönünde)

Ölçüm defteri · Deney 3

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Deney 3

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Yöntem	Bağıntı	Değer	Not

Dalga leğeni

Üreteç frekansı f

Su yüksekliği h

Kaynak aralığı d

Ölçüm çizgisi L

Engel ayarları

Engel açısı α

Eğrilik yarıçapı R

Ayna yarı açıklığı

Engel konumu (kaynaktan)

Ölçüm defteri · Deney 4

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Deney 4

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Not

LC merdiven

Bölüm indüktansı L

Bölüm sığası C

Bölüm sayısı N

Uç yükü R

Sinüs sürücü f

Osiloskop neyi ölçüyor

Osiloskop ayarları

Düşey duyarlık

Süpürme

CH2 düşey konum

Devre · LC merdiveni ve atmanın ilerleyişi atma konumu

Adım 2–4 · Kare atma, giriş ve çıkış CH1 girişCH2 çıkış

Adım 7 · Dağınım bağıntısı ω = (2/√LC)·sin(ka/2) ω(ka)sürücü

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Deney 5

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Mikrodalga tezgâhı

Verici açısı θ_v

Izgara geçirme ekseni θ_ı

Alıcı açısı θ_a

Izgara

Alıcı rejimi

6-B · Işın ekseninden görünüş · sürükleyerek çevirin E yönü

Alıcı çıkışı 1.000

6-B · Ölçüm noktaları ve Malus eğrileri ölçümcos θcos²θ

Ölçüm defteri · Deney 6

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Deney 6

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Düzenek

Dalga tipi

Nominal frekans

Oda sıcaklığı

Sayılan işaret

Sayma kuralı

Düzenek · verici, hareketli alıcı ve yansıtıcı levha sıkışmaseyrelmealıcı

Alıcı arabasını sürükleyin (dokunmatik ekranda parmakla); cetvel üzerindeki konumu ve çıkış genliği ölçerde okunur.

Metre çubuğu boyunca duran dalga genlikölçülen aralık

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Deney 7

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

8-A · Snell ve toplam iç yansıma

Akrilik n

Masa açısı φ (akriliği çevirir)

Işın konumu

İletki okuma hatası

8-B · Çukur ayna

Kavis yarıçapı R

Işın demeti yarı açıklığı

8-A · Akrilik yamuğu sürükleyerek çevirin, lazeri yukarı-aşağı kaydırın ışın yolu

8-B · Beş ışın çukur aynada: kostik eğri ışınlarparaksiyel odak R/2

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Deney 8

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Düzenek

Titreşen tel uzunluğu L

Çizgisel yoğunluk μ

Asılı kütle M

Üreteç frekansı f

Titreşim motoru ile sürülen tel · makara ve ağırlık telzarf

Tepki eğrisi · harmonikler genlik

Ölçüm defteri · Melde

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Melde

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Düzenek

Diyapazon frekansı

Hava sütunu boyu L

Oda sıcaklığı

Tüp yarıçapı r

Su seviyesi ayarlanan kapalı boru · yer değiştirme duran dalgası genlik zarfı

Ses şiddeti 0.00

Ölçüm defteri · Rezonans tüpü

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Rezonans tüpü

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Zorlanmış salıngan

Kızak kütlesi M

Yay sabiti k

Sönüm b

Sürücü frekansı ω

Sürücü ve tepki · faz farkı doğrudan görülüyor sürücü F(t)uzanım x(t)

Lissajous · x'e karşı F

Faz farkı δ(ω) ve genlik δgenlik

Ölçüm defteri · Faz farkı

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Faz farkı

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Basit sarkaç

İp uzunluğu L

Başlangıç genliği θ₀

Kronometre

Geçen süre0.00 s

Sayılan tam salınım0

Sarkacı yeniden bırak

Gerçek (doğrusallaştırılmamış) sarkaç · θ'' = −(g/L) sin θ

T/T₀ · genliğe bağlılık tam çözüm1 + θ₀²/16

Ölçüm defteri · Sarkaç

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Sarkaç

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Büyüklük	Bağıntı	Değer	Birim

Düzenek

Lazer dalga boyu λ

Ağ yoğunluğu

Perde uzaklığı L

Cetvel

Üstten görünüş · ağdan çıkan mertebeler ve perde

Ölçüm defteri · Kırınım ağı

Sayısal doğrulamaHesaplayacaklarınız · Kırınım ağı

Bağıntılar aşağıda; değerleri ölçümlerinizden siz hesaplayın. Sonuçlarınızı ölçüm defterine girip “Kontrol et” ile sınayabilirsiniz.

Mertebe	sinθ = mλ/d	θ	x = L tanθ

Deneme sürümü Bu tezgâh deneme aşamasındadır; hesaplarda ya da arayüzde hata bulunabilir. Fark ettiğiniz hataları, eksikleri ve önerileri batuhunca@trakya.edu.tr adresine bildirin. Föyün kendisi esastır; buradaki sonuçlar onun yerine geçmez.

Hakkında

Ders: FİZ271 Salınımlar ve Dalgalar Laboratuvarı, Trakya Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü
Sürüm: 28.09.2026-a
Esas föy: Salınımlar ve Dalgalar Laboratuvarı föyü (2020); deney numaraları föydeki gibidir.
Föy denetimi: 7 Eylül 2026. Föyle çelişen noktalar ilgili deneyde not olarak gösterilir.
Doğrudan bağlantılar: #deney-1 … #deney-5, #deney-6a, #deney-6b, #deney-7, #deney-8, #ek-a … #ek-e
Sürüm notu: 28.09.2026-a: çapalarla deneye doğrudan açılış, geri tuşu desteği, sayfa dili, sürüm etiketi ve bu bölüm eklendi. Deney içerikleri değişmedi.